Mga Pandiwa sa Pagsulat ng Ulo ng Balita (Headline)
Mga Pandiwa sa Pagsulat ng Ulo ng Balita (Headline)
Tandaan: Ang mga pandiwa sa headline ay madalas nasa anyong pangkasalukuyan (present tense) o pawatas (infinitive) para sa mas malakas na dating.
1. Pagsisimula at Paglulunsad
Inilunsad / Ikinasa - Pagsisimula ng isang proyekto, programa, o operasyon.
Hal: Oplan Kontra Droga, ikinasa sa Davao Region
Sinimulan / Pinasinayaan - Pormal na pagbubukas ng isang bagay tulad ng gusali o pagpupulong.
Hal: Bagong city hall ng Mati, pinasinayaan na
Binuksan - Pagsisimula ng isang event o pag-uusap.
Hal: Palarong Pambansa 2025, pormal nang binuksan
2. Krimen at Pagpapatupad ng Batas
Arestado / Timbog / Nasakote / Tiklo / Bagsak - Pagkahuli sa isang suspek.
Hal: Most wanted ng Mati City, timbog sa Maynila
Napatay / Pinaslang / Binaril - Tumutukoy sa krimen ng pagpatay.
Hal: Negosyante, pinaslang sa harap ng kanyang bahay sa Bulacan
Nasabat / Nakumpiska - Pagkuha ng mga ipinagbabawal na bagay.
Hal: P10-M halaga ng puslit na sigarilyo, nasabat sa Zamboanga
Nilusob / Ni-raid - Biglaang pagpasok ng mga awtoridad sa isang lugar.
Hal: Bodega ng mga pekeng produkto, nilusob ng NBI sa Pasay
Sinampahan ng kaso - Pormal na paghahain ng reklamo sa korte.
Hal: Warehouse owner, sinampahan ng kaso dahil sa P6.8-B shabu
Idinawit / Itinuro - Pag-uugnay sa isang tao sa isang krimen o isyu.
Hal: Pulis, idinawit sa kaso ng ‘e-sabong’
3. Aksyon ng Gobyerno at Awtoridad
Ipinasa / Isinabatas / Inaprubahan - Pag-apruba sa isang panukalang batas o badyet.
Hal: P5.268-T national budget para sa 2026, inaprubahan na ng Kamara
Ipinag-utos / Inatasan - Direktang utos mula sa isang opisyal.
Hal: Pagbabawal sa paggamit ng plastic, ipinag-utos ng DENR
Ibinasura / Pinawalang-bisa - Pagkansela sa isang kaso, polisiya, o desisyon.
Hal: Kaso vs. aktibista, ibinasura ng korte
Itinalaga / Hinirang - Paglalagay sa isang tao sa bagong posisyon.
Hal: Bagong PNP Chief, itinalaga ni Pangulong Marcos
Sinuspinde - Pansamantalang pagpapatigil sa isang serbisyo o operasyon.
Hal: Klase sa lahat ng antas sa Metro Manila, sinuspinde dahil sa bagyo
Binalaan - Pagbibigay ng babala.
Hal: Mga colorum na sasakyan, binalaan ng LTFRB
4. Kalamidad at Sakuna
Niyanig / Yumanig - Para sa lindol.
Hal: Magnitude 7.1 na lindol, niyanig ang Mindanao
Sinalanta / Winasak / Bumayo / Nanalasa - Malawakang pinsalang dulot ng bagyo.
Hal: Super Typhoon ‘Kristine’, sinalanta ang Northern Luzon
Tinupok / Sumiklab - Para sa sunog.
Hal: Sunog, sumiklab sa residential area sa Tondo
Gumuho - Pagbagsak ng lupa o istruktura.
Hal: Bahagi ng bundok, gumuho dahil sa malakas na ulan
Lumubog - Pagtaas ng tubig-baha.
Hal: Ilang barangay sa Bulacan, lumubog sa baha
5. Pahayag at Panawagan
Nanawagan / Umapela - Paghiling o pakiusap.
Hal: Mga transport group, umapela ng taas-pasahe
Iginiit / Tiniyak - Pagbibigay-diin o pagbibigay ng kasiguruhan.
Hal: Seguridad ng bansa, tiniyak ng Pangulo
Kinondena / Binatikos - Pagpapakita ng matinding pagtutol.
Hal: Pagtaas ng presyo ng langis, binatikos ng mga transport group
Isiniwalat / Ibinunyag - Paglalabas ng isang sikreto o nakatagong impormasyon.
Hal: ‘Katiwalian’ sa isang ahensya, ibinunyag ng whistleblower
Ipinunto / Binigyang-diin - Pag-highlight sa isang partikular na punto.
Hal: Kahalagahan ng mental health, ipinunto ng DOH
6. Pagtatagumpay at Pagkilala
Nasungkit / Nakamit / Nakuha - Pagkapanalo sa isang kompetisyon o pagkuha ng parangal.
Hal: Gintong medalya sa robotics, nasungkit ng mga estudyanteng Pinoy
Nagwagi / Nagkampeon - Direktang tumutukoy sa pagkapanalo.
Hal: Gilas Pilipinas, nagkampeon sa FIBA Asia Cup
Pinarangalan / Kinilala - Pagbibigay ng parangal o pagkilala.
Hal: Mga natatanging guro, pinarangalan sa city hall
7. Pangkalahatang Kaganapan
Nagtala / Umabot - Pag-uulat ng mga numero o datos.
Hal: Pilipinas, nagtala ng 5% inflation rate noong Setyembre
Nag-viral - Mabilis na pagkalat ng isang kwento sa social media.
Hal: Estudyanteng nagtitinda para makapag-aral, nag-viral
Tumama - Para sa lotto o pagtama ng isang bagay.
Hal: Lotto 6/42 jackpot, tumama sa isang taga-Quezon City
Mga Pandiwa sa Pagsulat ng Pamatnubay (Lead)
Tandaan: Ang mga pandiwa sa pamatnubay ay laging nasa panahunang pangnakaraan (past tense) dahil ito ay nag-uulat ng isang pangyayaring natapos na.
- Pormal na inilunsad ng Department of Education (DepEd) ang bagong K-10 curriculum kahapon...
- Ang Mati National High School ay nagdaos ng isang earthquake drill bilang paghahanda...
- Inanunsyo ng Palasyo na idineklarang special non-working holiday ang...
- Kinumpirma ng Philippine National Police (PNP) na naaresto na ang suspek sa...
- Ang malakas na pag-ulan ay nagresulta sa malawakang pagbaha sa...
- Isang tao ang nasawi habang lima ang nasugatan matapos bumangga ang isang bus...
- Naaresto ng mga awtoridad ang isang high-value target at nasabat ang P1-M halaga ng shabu...
- Nanawagan si Mayor Michelle Rabat sa mga residente na manatiling alerto dahil sa...
- Iginiit ng Department of Trade and Industry (DTI) na mananatili ang price freeze sa... - Pinangunahan ng City Health Office ang isang malawakang fogging operation...
- Nagwagi ang pambato ng Davao Region sa katatapos lamang na Palarong Pambansa...
- Nagbabala ang PAGASA sa posibleng pagbaha dahil sa papalapit na bagyo...
- Ipinag-utos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa Department of Agriculture na bantayan ang presyo ng bigas...
- Itinalaga ng Pangulo si Heneral Romualdo Cruz bilang bagong Chief of Staff ng Armed Forces of the Philippines...
- Idineklara ng lokal na pamahalaan ng Cebu ang state of calamity matapos ang malawakang pagbaha...
- Isinampa na sa Department of Justice ang mga kasong kriminal laban sa may-ari ng bodega...
- Nagpaalala ang Department of Health (DOH) sa publiko na panatilihin ang kalinisan upang makaiwas sa dengue...
Comments
Post a Comment